Ne treg ka produkte qe i eleminojne keto defekte por me nje cmim te larte, por mundesite jane te shumellojshme dhe ne do ju paraqesim disa menyra te thjeshta ne shtepi duke pergatitur maska te cilat do te heqin pikat e zeza duke i trajtuar per disa jave. Menyra e pare eshte pasta e dhembeve.

Pasi te lyeni mire me paste dhembesh pjesen ku ndodhen pikat e zeza e leme ate te veproje per jo me teper se 25 minuta, megjithese kjo mund te djege pak, por me shume shpejt kjo djegie do te kaloje. Do te veme re pasi te shpelajme fyryren, kjo do te thote se pikat do te jene eleminiuar. Duhet te keni parasysh se ato nuk hiqen vetem me kaq. Kjo metode duhet praktikuar cdo dite per dy jave rresht.

Menyra e dyte eshte ajo me limon. Ne fillim lani fytyren me uje te ngrohte dhe me pas shtrydhni limonin ne pjesen ku ndodhen pikat e zeza dhe e leme qe te veproje per 20 minuta. Edhe ne kete rast mund te kete pak djegie por vetem per pak minuta. Pasi te keni shpelare fytyren me uje te ngrohte do te vini re se pikat e zeza jane zhdukur. Menyra e trete eshte ajo e kosit. Ne nje ene hidhni dy luge gjelle me tershere dhe dy luge gjelle me kos.

Duke shtuar nje luge limoni dhe nje luge vaj ulliri i perzieni ato dhe hidheni ne fytyre. E leme lengun e perzier qe te veproje vetem per 7 minuta dhe me pas shpelajme fytyren me uje te bollshem te ftohte. Menyra e katert eshte me domate.

Pikat e zeza perthahen menjehere nga perberesi natyral i domates. Pasi te keni qeruar komplet nje domate te vogel, e ferkoni ate ne pjeset ku keni pika te zeza dhe shkoni te flini. Lereni qe gjate gjithe nates lengu i domates te veproje ne fytyren tuaj dhe diten tjeter shpelajeni fytyren me uje te ngrohte. Menyra e peste me oriz. Perziejme oriz me qumesh dhe e leme aty per 5 ore.

Me pas e kalojme ne mikser dhe e hedhim ate ne fytyre si skrab. Pas 25 minutave shpelajme fytyren. Menyra e gjashte eshte ajo me patate. Qerojme nje patate dhe me te ferkojme ato pjese te fytyres qe kane pika te zeza. E leme qe te veproje per nje cerek ore dhe me pas shpelajme fytyren me uje te bollshem.

Menyra e shtate eshte me gjethe mardanozi. Pasi te kemi perzier pluhur shafrani te indise me gjethe majdanozi i perziejme me uje. Masen e krijuar e hedhim ne fytyre, tek ato zona qe jane me te acaruara. Per te patur nje efekt sa me efikas e perdorim ate per cdo dite gjate dy javeve. Menyra e tete, dhe e fundit eshte me pluhurin e sodes. Ne nje gote me uje shkrijme pak pluhur sode dhe e hedhim ate ne fytyre. E leme per nje cerek ore dhe me pas e lajme me uje te ngrohte.

Sipas rezultateve te studimit burrat tradhetojne me teper duke kapur shifren 23% te rasteve, ndersa grate me pak me 19% te rasteve. Tani shihet si diference e vogel duke patur parasysh periudhen e 20 viteve me pare ku tradhtia ishte dyfish tek burrat.

Per te patur nje rezultat te sakte studimi, gje qe eshte dukur e pamundur per studiuesit, sepse duhet te pyeten per besim ata persona qe genjejne bashkeshortet e tyre. Sipas shifrave aktuale te afishuara duket qarte se tradhetia eshte shtuar shume kohet e fundit. Sipas psikologes amerikane, Peggy Drexler, pikat tradicionale te hyrjes per aferat e gruas, jane miqesite emocionale qe shendrrohen ne ato fizike.

Me zhvillimin e internetit eshte bere e lehte qe te nisin keto lloj miqesish. Disa te tjere jane te mendimit se interneti eshte thjesht nje menyre shtytese per t’u bere tradhetar, por ai qe e ka ves detyrimisht qe do t’a beje nje akt te tille pa qene nevoja e internetit. Sot per te takuar personin e mbremjes se matures, shancet jane shume te medha. Barazia mund te shihet dhe ne aspektin cilesor te tradhetise.

Psikologia Peggy Drexler thote se barazia midis grave dhe burrave nuk paraqitet vetem si sasiore por edhe cilesore. Ajo thekson se ka gra ne kerkim te aventurave te reja dhe te menyrave tradhetore. Modelet sociale vihen re nepermjet mjeteve te ndryshme te komunikimit, sidomos TV, ku tregohen skena seksi dhe studiuesit e quajne kete si mbivleresim te tradhetise. Pra sipas ‘National Science Fondation’, faji i atribuohet fenomenit te siperpermendur.

Situata fillon te konsiderohet normale ne momentin kur spektatori mesohet ne menyre progresive me tradhetine. Faji per zgjerimin e ketij fenomeni, sipas disa studiuesve, nuk eshte vetem i ‘Shtepiake te deshperuara’, por dhe rrjetet sociale qe luajne nje rol te rendesishem ne tradhetite bashkeshortore. Me i perhapuri eshte rrjeti social i Facebook-ut i cili ndihmon grate per te gjetur nje menyre tradhetie te fshehte pa u diktuar.

Nje pasdite me nje studente shqiptare.

Studentja shqiptare, Brisilda Gjashi shpreson te realizoje endrren e saj ne te ardhmen, ate te artistes. 21 vjecarja me trup te imet, me nje buzeqeshje qe jep shprese ka plot endrra dhe deshira qe do t’i realizoje nje dite. Brisilda vjen nga nje familje e thjeshte nga Tirana. Ajo studion ne Akademine e Arteve te Bukura ne degen e piktures dhe aktualisht eshte ne vit te dyte.

Per vite me radhe familja e saj ka qene e emigruar ne Itali dhe per kete arsye vajza eshte rritur midis Shqiperise dhe Italise, derisa prinderit vendosen perfundimisht qe te ktheheshin ne atdheun e tyre per te nisur nje jete te re. Brisilda thote se nuk eshte e thjeshte per te gjetur vendin qe te takon sepse sipas saj jeta e nje studenteje ne Shqiperi eshte shume e veshtire dhe e pasigurte per te ardhmen.

Kjo vajze qe do te behet nje artiste, ne aparence te jep pershtypjen sikur kalon nje dite te qete por ne mendjen e saj rrotullohen mendimet per te ardhmen. Piktura, fushen te cilen ajo zgjodhi, eshte e veshtire dhe kerkon pasion dhe pune per te arritur dicka te suksesshme. Jeta e kesaj studenteje nis me kete vorbull. Ne mengjes shkon ne shkolle, pastaj del me miqte dhe ne mbremje qendron prane prinderve qe t’i ndihmoje me punet e shtepise.

Vajza shprehet se piktura ka qene pasioni i saj i pare, e zgjodhi vete kete dege qe ne fillim. Arti vizual e terheq ate me teper sepse sipas saj ne paraqitjen e fenomeneve nderthuren dhe dilemat e koncepteve te saj. Per kete studente angazhimi i saj kryesor mbetet arti konceptual, megjithese ajo vlereson edhe fotografine dhe me pak mundesi ka per te bere videon.

Angazhimi i saj ne nje grup muzikor, ishte nje sekret qe u zbulua gjate kesaj interviste. Ne kete grup rroku ajo eshte e vetmja vajze. Ajo ibie kitares dhe baterise dhe se bashku me shoket e grupit ‘Neverland’ ajo luan rock alternativ ose metal. Brisilda tregon se eshte pjese e atij grupi njerezish qe kerkon liri. Ajo ushtrohet ne pikture, degjon muzike dhe kur merzitet ecen ne kembe ose me biciklete gjate rrugeve te Tiranes sepse vetem ne kete menyre ajo krijon hapesiren qe kerkon.

Megjithese ditet e nje studenti jane te ndryshme, ata ndjejne mungesen e njetrajtesise me me te rriturit, sepse u duhet te zgjedhin rrugen per te ardhmen e tyre. Per nje studente shqiptare mbizoteron pasiguria per te ardhmen dhe shpesh liria e jetes studentore ne Shqiperi eshte e perkohshme. Ne vend te perkushtimit per shkollen, disa studenteve u duhet te punojne.

Brisilda thote se studimi ne art ka kenaqesite e veta por dhe shume sfida, deshtime dhe demoralizime aq sa shpesh here e le artin menjane dhe zhytet ne mendime. Shpetim per ditet me te zymta te saj duket se eshte shoqeria me te cilen ajo kalon nje kohet te gjate.

Por cfare do te ndodhe me shoqerine e Brisildes kur ajo te lere bankat e shkolles?

21 vjecarja thote se kjo eshte dicka delikate qe i ngjall pesimizem. Jo vetem ajo por dhe shume studente ndihen ne kete menyre kur mendojne se si do te dalin ne jete, nese do te arrijne te sigurojne nje pune apo te krijojne mundesi ekonomike per te perballuar jeten te pavarur nga prinderit. Eshte e sigurte se ajo deshiron te merret me artin, dhe kete ajo e thote me nje buzeqeshje te ndrojtur dhe vazhdon te rreshtoje gjerat qe mendon se mund te beje ne jeten postuniversitare.

Per shkak te mungeses se bazes materiale ose ekonomike per t’i realizuar, projektet e saj artistike i duken si endrra me sy hapur, megjithate ajo plot guxim nuk terhiqet, por shkruan ne leter te gjitha mendimet e saj duke shpresuar se nje dite ne te ardhmen do t’i ktheje ne pune te mirefillta artistike.

Studentja e piktures thote se fatkeqesisht mund te biesh viktime e sistemit qe nuk favorizon shume artin dhe zhvillimin e tij ne vendin tone. Vullneti nuk i mungon aspak dhe eshte gati te sakrifikoje per t’u bere nje artiste e famshme. Arti e mban ate te lidhur dhe e ben ate te ndihet aktive duke zhvilluar deshiren per te gjetur dicka te re. Ne lidhje me frymezimin e meditimeve te saj ajo thote se njerzit ketu e cudisin pak me menyren tyre te jeteses te sjelljes dhe te veshurit. Shpesh ajo sheh njerez te merzitur dhe i duken sikur jane te lodhur nga jeta, nje reflektim ky te cilin e pasqyrojne ne menyren e tyre te te veshtruarit, nje veshtrim i zbehte dhe i pashprese. Per shkak te kaosit urbanistika eshte nje tjeter aspekt qe e ngacmon dhe kjo e ben te ndjehet ne nje fare menyre mungesa e lirise te njerzit.

Vajza 21 vjecare gjallerine e saj e ka te fshehur ne ankthet dhe merzitjet e moshes ne pasigurine qe krijon vete Shqiperia. Eshte shume e brishte qe te perballohen dimensionet e rritjes se kerkeses ndaj vetes, por megjithate ajo eshte nje studente plot kurajo e cila pranon se duhet shume pune per te arritur dicka ne te ardhmen.

Protagonistja e serialit ‘Hannah Montana’, gjate nje interviste per revisten prestigjoze te modes ‘Elle’, tha se kishte patur nje takim te vertete me nje fantazme, ne momentin kur vizitoi ate shtepi, e cila jepej me qera per turistet kurioze.

Aktorja e re Cyrus tha se kishte perjetuar nje tmerr te vertete gjate qendrimit ne ate apartament. Ajo kishte pare endrra te frikshme dhe nje nate motra e saj e vogel kishte uleritur teksa po bente dush. Pasi u fut ne banjo kishte vene re dicka te tejdukshme qe i qendronte afer, nje fantazme e cila kishte hapur ujin e nxehte per t’a perveluar.

Ajo tha se perpara se te shihte dicka te tille, duke bere dush kishte pare nje djale te vogel ulur ne nje karrige dhe e veshtronte. Ndonese fantazmat sipas saj nuk te lendojne, por ai moment ishte vertet trondites. Deri ne momentin kur takoi vete nje fantazme, aktorja 20 vjecare nuk kishte besuar kurre te fantazmat.

Dashi

Java fillon me vrap te madh: me Venusin dhe marsin ne shenje si edhe me Henen ne shenjen e Shigjetarit do te shperndani energji dhe keshilla shume te mira per ata qe do te afrohen. Asnje minute merzie. Te merkuren dhe te enjten, Hena ne aspekt jo harmonik do  ju sjelle nje pauze reflektimi. Mbani peshoren dhe kini  kujdes me tonin. Te premten dhe te shtunen, do te kaloni dy dite shume te mira per jeten sociale dhe takimet. Te dielen do jeni shume te rezervuar.

Demi

Ne fillim te javes do te jeni shume te predispozuar ndaj aktiviteteve te tipit administrativ dhe menaxherial dhe do te jeni shume te perqendruar dhe me kthejlltesine e nevojshme. Edhe te merkuren dhe te enjten energjia juaj do te jete shume e larte; do te mund te punoni me nje projekt apo t’i dedikoheni puneve tuaja. Tepremten dhe te shtunen do te ndiheni me te lodhur. Nuk do te jeni ne sintoni me vendimet e nje eprori. Te dielen do te jeni me mire.

Binjaket

Me henen ne kundershti do te keni motive te arsyeshme per te parashikuar per te henen nje debat apo nje shkembim te ndezur opinionesh me partnerin. Duhet patjeter te mundoheni te degjoni. Te marten dhe te merkuren mund t’i dedikoheni ceshtjeve qe jane me delikate, si rekuperimi i kredive. Te enjten dhe te premten do te keni dy ditet me te mira, me rekuperim te madh te energjive. Ne fundjave lerni jashte mendimet dhe pushoni.

Gaforrja

Hena energjike ne shenjen e shigjetarit ne fushen e gjashte, do te sjelle pak rremuje gjate dites se hene; e ritmet e punes behen me te pershpejtuara. Edhte te marten dhe te merkuren nuk do te keni ndonje gje te per mbajtur mend pasi marredheniet mund te shfaqin gjemba. Te premten dhe te shtunen do te beni ushtrime elasticiteti; fantazia dhe deshira per t’u larguar nuk do tju mungojne. Te dielen rekuperoni ndjenjat dhe perkushtojuni romanticitetit.

Luani

Venusi dhe Marsi do ju lejojne te lindurve ne dhjetediteshin e dyte qe te thyejne shume zemra; te shkathet dhe te mbushur me energji, ashtu si edhe me bukuri dhe faktor joshes. E hena do te jete dita me interesante, si per ndjenjat, ashtu edhe per iniciativat profesionale. Te marten dhe te merkuren do te jeni te kujdesshem dhe metodike. Ne dy ditet ne vazhdim duhet te qendroni larg polemikave. Te dielen mund te keni ndonje shqetesim.

Virgjeresha

Me merkurin ende ne kundershti dhe Henen ne shenjen e Shigjetarit te henen, mund ta filloni javes me nje nervozizem te shperndare, perqendrohuni tek prioritetet tuaja, pa humbur neper detaje. Te marten dhe te merkuren do te jeni reaktive, do te jepni me te miren tuaj. Te enjten dhe te premten ata qe merren me informatike apo kerkime do te jene te shperblyer; lidhjet dhe marredheniet do te jene shperblyese. Te dielen dedikojani pushimit.

Peshorja

Peshoret e dhjetediteshit te dyte kete jave nuk do te arrijne te mbajne nje vizion te qete te skenarit te ndjenjave; por eshte vetem ceshtje ditesh. Te henen Hena optimiste do te mbroje gjithsesi t gjithe te lindurit e shenjes, qe do te mund te regjistrojne rezultate te mira ne sektorin tregtar dhe ate te komunikimit. Gjate dy diteve te mevonshme, do te shpenzoni shume energji me familjen. Do te jene shume te mira e premtja dhe e shtuna per t’u argetuar. Te dielen do e kaloni qete.

Akrepi

Te qenit konkrete dhe nje doze e mire energjie do ju beje qe diten e hene te perfundoni me shume shpejtesi gjerat qe keni lene pezull apo te merreni me eshtjet e pasurise. Te marten dhe te merkuren duhet ti dedikoheni marredhenieve me publikun fale Henes dhe Merkurit shume favorizues. Te premten dhe te shtunen ka mundesi te keni shqetesime familjare; per te kaluar keqkuptimet eventuale, moderoni posesivitetin. Hena pozitive do jua beje te dielen magjike.

Shigjetari

Te lindurit ne dhjetediteshin e dyte do te jene me te favorizuarit nga Marsi dhe Venusi, te mbushur me karizem, etuziazem dhe siguri. Te henen, Hena ne shenje do te kujdeset per te jithe Shigjetaret. Merkuri akoma ne kuadrat keshillon pak me shume kujdes ne ceshtjet profesionale dhe ne veprimet financiare. Edhe te premten dhe te shtunen do te jene dy dite shume premtuese per socialitetin. Te dielen nje ceshtje familjare do limitoje rrezen tuaj te veprimit.

Bricjapi

Marsi dhe Venusi ne aspekt jo harmonik mund te gjeneroje zenka ne shtepi apo ndonje problem me menaxhimin e emocioneve. Do te jeni shume nervoze se zakonisht dhe me nje tendence per te fajesuar te tjeret. Merkuri ne favorin tuaj do te pengoje qe keto ulje ngritje te humorit te influencojne ne menyre vendimtare ne menaxhimin e ceshtjeve te perditshme. Te merkuren dhe te enjten do te jene dittet me pasionnante persa u perket cifteve. E diela ju rezervon defrime.

Ujori

Per te filluar me mire javen nuk ka asgje me te mire se sa te dhuroni vetes pak diversitet; Hena jua ofron kete mundesi. Te merkuren dhe te enjten tendenca per t’u zhdukur do te marre formen  e nje izolimi nga  stimujt e jashtem; do te kujdeseni per nje pune. Te premten dhe te shtunen do te riktheheni fuqishem ne jeten sociale. Te dielen do te ndjeni nevojen per intimitet afektiv dhe per ta ndare me ate qe doni.

Peshqit

Te henen do te mund te perballeni me nje ngarkese shume te madhe ne pune qe do ju jape nje doze te mire ankthi; vazhdoni me vetebesim pasi merkuri ende ju mbeshtet. Te marten dhe te merkuren ka te reja ne fushen e marredhenieve; mund te njihni njerez interesante apo te kaloni ore shume te bukura me miqte. Pjesa e dyte e javes nuk do te jete dhe aq e bukur. Do te jeni me reflektive. Megjithate kreativiteti juaj do te jete ne rritje.

40 studenteve qe u perfshine ne studimin e amerikaneve u eshte kerkuar te ndajne ne 9 ose ne 16 pjese nje akullore, sipas preferences se tyre, dhe pastaj t’i konsumonin keto pjese. U vu re se sa me shume pjese ndahej akullorja, aq me pak konsumohej nga studentet.

Si perfundim ata qe ndane akulloren ne 9 pjese hengren mesatarisht 241 gram, ndersa ata qe e ndane ne 9 pjese hengren 200 gram. Megjithese u perdor nje metode tjeter, ne te njejtin perfundim, kerkimi i ndermarre nga Universiteti i Vageningenit ne Hollande.

Grupi i studiuesve u ofroi nje sasi embelsire disa personave qe moren pjese ne sondazh dhe iu kerkua qe t’a ndanin emblesiren ne disa pjese te vogla, te mesme apo sido qe deshironin dhe dy kushte te perqendruar tek ushqimi dhe te perqendruar diku tjeter, psh duke pare nje film.

Si perfundim u rezultua se personat qe kishin marre pjeset me te vogla te embelsires kishin konsumuar 30% me pak embelsire sesa grupi tjeter. Pra na ky studim del konluzioni se ju mjafton te ngopeni me sy

Vajza e nje muzikanti te pasur, Emma Orbach, mbaroi studimet ne shkollen me te shtrenjte te Britanise se Madhe, dhe pas Oksfordit u diplomua ne gjuhen kineze. 13 vitet e  fundit ajo zgjodhi t’i kalonte brenda nje kasolleje, pavarsisht mundesive te tjera shume te mira qe ajo i kishte si prioritet ne jeten e saj.

Nene e tre femijeve, 58 vjecarja jeton ne nje province te Wellsit, ku kushtet kryesore te jeteses i ngjajne me teper periudhes se mesjetes. Ne banesen e saj nuk behet fjale qe te gjesh energji elektrike, uje te rrjedhshem apo televizor ose radio.

Emma zgjodhi kete stil jetese pasi nuk do qe te demtoje planetin. Ajo tha se kur ishte e vogel i pelqente te dilte jashte per te mbledhur lule dhe nuk eshte aspak materialiste, sepse prindet e saj ne kete menyre e kane rritur. Zgjohet ne mengjes prane, natyres, sheh lulet e bukura dhe yjet gjate nates. Ka nje marredhenie te vecante me natyren dhe eshte shume e lumtur me jeten qe ben.

Ajo lahet shume rralle, nje ose dy here ne muaj kur e ndjen eren e pakendshme te saj. Emma shtoi se papritur i kishte lind ideja qe te jetonte pa nevojen e mjeteve moderne shtepiake. Vendosi te jetonte ne kasolle qe prej vitit 2000 dhe u divorcua nga bashkeshorti i saj duke shpjeguar se nuk mund te jetonte ne kete lloj menyre, pa energji elektrike dhe pa uje te rrjedhshem.

Gruaja 45-vjecare, Doktor Profesor Mira Mezini, behet shkencetarja e pare ne Shqiperi dhe Gjermani qe ka fituar cmimin ERC me vlere 2.3 milione euro, te financuar nga Keshilli  Europian per Studime Shkencore.

Ne prani te Ministrit te Arsimit, Myqerem Tafajdhe gjithe senatit te universitetit, Dhori Kule, rektori i universitetit te Tiranes, i akordoi Mira Mezinit, titullin Doktor Honoris Causa me motivacionin ‘per kontribut te shquar akademik dhe arritje te larte nderkombetare ne kerkime shkencore te fushes se informatikes’.

Shkencetarja Mezini, e cila drejton inxhinierine e Software ne Universitetin Politeknik te Gjermanise, ndalet ne nje nga projektet serioze te informatikes nga kryeministri Berisha. ‘Ky projekt eshte shume larg realizimit, pasi ne Shqiperi niveli i arsimit ne fushen e informatikes eshte mjaft i ulet, dhe ka shume nevoja per elita te reja’. Me ne fund kemi nje vizion ne tavoline, por kemi shume pengesa’, ka theksuar Profesoresha Mezini.

Ne fund ajo dha nje mesazh per drejtuesit e arsimit ne Shqiperi: ‘Shqiperia ka nje popullsi inteligjente dhe eshte e pafalshme qe te mos shrytezohet’.

“MALET”

(Konsultohu me figurën 1) Mali i Venusit,(poshtë gishtit të madh).

Kur ky “mal” është pothuajse i sheshtë, kemi apriori një temperament të ftohtë, të rezervuar. Kur ai është paksa i ngritur, kemi të bëjmë me një njeri të ngrohtë, të dashur, që i jep rëndësi të madhe jetës së vet sentimentale. Kur ai është i ngritur mirë, kemi një prirje të theksuar për seks.

Mali i Jupiterit, (poshtë gishtit tregues).

Kur ky “mal” është pothuaj i sheshtë, kemi shqetësim, mungesë ambicie. Kur ai është paksa i ngritur, kemi sens drejtësie, bujari, konsideratë për të tjerët, parandienjë për suksese. Kur është i ngritur mirë, kemi arrogancë, ambicie të jashtëzakonshme.

Mali i Saturnit, (poshtë gishtit të mesit).

Kur ky “mal” është pothuaj i sheshtë, kemi një karakter që e merr jetën si të vijë.Kur ai është paksa i ngritur, kemi aftësi të përcaktojmë një rrugë e ta ndjekim atë, sepse jemi në gjendje të bëjmë një punë që kërkon durim dhe saktësi. Kur është i ngritur mirë, kemi një temperament njeriu të vetmuar.

Mali i Diellit, (poshtë gishtit të unazës).

Kur ky “mal” është pothuaj i sheshtë, njeriu e konsideron luksin si kotësi. Kur ai është paksa i ngritur, kemi interesim të madh për muzikën, artet dhe estetikën.Kur është i ngritur mirë, jemi shumë të hapur ndaj botës që na rrethon, na pëlqejnë xhinglat, jepemi shumë pas qejfeve.

Mali i Mërkurit, (poshtë gishtit të vogël).

Kur ky “mal” është pothuaj i sheshtë, nuk kemi besim, as ambicie, as interesim për punën.Kur ai është paksa i ngritur, kemi aftësi komunikuese. Kur është i ngritur mirë, jemi të prerë për tregëti, biznes.

Mali i Hënës, (përkarshi malit të Venusit).

Kur ky “mal” është pothuaj i sheshtë, shpirti praktik i mbyt emocionet. Kur ai është paksa i ngritur, kemi imagjinatë, jemi romantikë, me intuitë, me shije poetike, letrare. Kur është i ngritur mirë, imagjinata e dominon arsyen, jemi largpamës.

Populli etrusk mund te cilesohet si nje nga popujt me te lashte dhe me enigmatike te historise se vendit tone. Origjina, kultura dhe gjuha tyre mbeten sot si nje kod i padeshifruar ende. Supozohet se rreth tre mije vjet me pare ata u shfaqen ne brigjet tokesore.

Nje e care mendohet se do te hedhe ne drite misterin e tyre te lashte dhe te padepertueshem. Nje kanal ne ate pjese te tokes te cilen etrusket e vjeter e cilesonin si te shenjte. Flitet per rrugen minerare ciklopike te tyren, nje kanal shume i thelle i cili eshte hapur vetem me ane te cekiceve dhe daltave te tyre te vogla.

Duke vezhguar keto germime vetvetiu te lind pyetja enigmatike se per cfare mund te sherbenin keto vepra madheshtore. Perse cdo rruge minerare te con ne nje mekropol? Perse hapje te varreve te lashte dalin nga muret ne menyre te vazhdueshme?

Perse disa ndertesa jane ngritur ne afersi te ketyre kishave? Si eshte e mundur qe edhe ne ditet e sotme ka njerez te cilet besojne ne fuqine e tyre te vecante, dhe festojne brenda tyre me ritet spirituale? Misteri etrusk mund te shpjegohet ne ritet dhe ne mitet e tyre.

Perendesha Unu

Ishte Uni, toka meme, perendesha e madherishme per etrusket. Arti etrusk, tokesor dhe pertej imagjinates tokesore, frymezohej ne menyre te thelle nga fryma e saj e shenjte. Mbreti i pare Tarkun, sipas legjendes, mori disa keshilla te shenjta nga nje krijese e mbinatyrshme e cila mbiu nga dheu, Tages, nje djalosh me ze plaku.

Perpara se te kthehej serish ne brendesi te tokes, Tages, u jep 12 Lukumoneve (prifterinj etruske) dhe Tarkunit Librat Akerontike: tekste te shenjte ne te cilet behej fjale per kalimin e shpirtrave pertej lumit te Adiles, ne drejtim te perandorise se nendheshme te Hadit e Persefonit.

Rruga drejt fundit ishte libri etrusk i te vdekurve. Sipas etruskeve ne nentoke egzistonte nje hyjni shperndarese e forces dhe e dijes. Pra rruget minerare duhet te jene pasazhe rituale, shtigje te shenjta qe lidhnin banimet e te gjalleve me ato te te vdekurve.

Thellesia e madhe ka sherbyer si kontakt me i afert midis nentokes dhe asaj qe etrusket e quanin burimi i drejtperdrejte i fuqise se shenjte. Lind pyetja se si zhdukja e ketij populli te lashte lidhet me kete hipoteze. Mbi bazen e projektit te rrugeve te shenjta, tregon se si shperndarja e tyre dukej se i bindej nje skice te madhe gjeometrike.

Qendra gjeografike, ne te cilen shkonin te gjitha keto rruge gjeografike quhej liqeni i Bolsenes, liqeni vullkanik me i madh i Europes. Rrotull liqenit shtrihet Fanum Voltumnae, pylli me i shenjte dhe me i rendesishmi i Etrurias, i cili i dedikohet perendeshes se ujit. Liqeni u perzgjodh nga prifterinjte si omfalos, qe do te thote ‘kerthize e shenjte e qyteterimit etrusk’. Lukumonet mblidheshin dy here ne vit, ne kete vend per te festuar bashkimin shpirteror te popullit etrusk.

Dy ishujt, Martana dhe Bizentina dalin ne qender te liqenit. Bizentina konsiderohet nga etrusket si ishull i shenjte, zemra e vertete shpirterore dhe gjeografike e te gjithe kombit etrusk.